ARNHEM – Het nieuwe parkeerbeleid van de gemeente Arnhem leidde afgelopen woensdag tot een stortvloed aan reacties in de gemeenteraad. Tijdens de behandeling dienden bewoners, ondernemers en belangenorganisaties tientallen schriftelijke inspraakreacties in. De meningen verschillen, maar opvallend is de grote overeenstemming over drie punten: bewoners voelen zich onvoldoende betrokken, men vreest een waterbedeffect en de roep klinkt om de échte veroorzakers van parkeerdruk aan te pakken.
In het raadsvoorstel stelt het college voor om het parkeerbeleid ingrijpend te wijzigen. De gemeente wil minder ruimte voor de auto op straat, meer plek voor fietsers, voetgangers, groen en woningbouw en daarom in wijken met hoge parkeerdruk gereguleerd parkeren invoeren. Ook worden de parkeernormen bij nieuwbouw verlaagd, moet straatparkeren in de binnenstad geleidelijk verdwijnen en zet Arnhem in op parkeerhubs, deelmobiliteit en strengere regels voor vergunningen.
‘Besluiten eerst, luisteren later’
De meest gehoorde klacht: bewoners voelen zich niet vooraf betrokken. In wijken als Alteveer, Cranevelt en Klarendal schrijven insprekers dat zij pas via buurtapps of media hoorden dat hun straat mogelijk onder parkeerregulering gaat vallen. ‘We zijn niet geïnformeerd, terwijl de gevolgen groot zijn,’ klinkt het in meerdere bijdragen. Bewoners vragen om eerst onderzoek te doen naar de daadwerkelijke parkeerdruk, vervolgens het gesprek aan te gaan en pas daarna besluiten te nemen. Het huidige proces voelt voor velen als omgekeerde democratie: eerst beleid vaststellen, daarna pas inspraak.
Waterbedeffect
Een tweede rode draad is de angst voor het zogenoemde waterbedeffect. Vrijwel alle insprekers wijzen erop dat parkeerdruk niet verdwijnt, maar zich simpelweg verplaatst. Als betaald parkeren in één gebied wordt ingevoerd, wijken automobilisten uit naar aangrenzende straten. ‘Het probleem wordt niet opgelost, maar verschoven,’ schrijven bewoners van onder meer Alteveer en de Händelstraat. Zij vrezen dat hun straat straks de dupe wordt van maatregelen elders in de wijk.
‘Niet wij, maar Rijnstate’
Rondom ziekenhuis Rijnstate klinkt één boodschap bijzonder luid: de veroorzaker is niet de bewoner. Volgens veel insprekers parkeert ziekenhuispersoneel in woonstraten omdat parkeren op het eigen terrein geld kost. ‘Waarom moeten wij betalen voor een probleem dat het ziekenhuis veroorzaakt?’ vragen meerdere bewoners zich af. Zij pleiten ervoor dat Rijnstate zelf structurele oplossingen biedt, zoals gratis personeel parkeren. Sommigen gaan nog verder en stellen dat de kosten van vergunningen bij het ziekenhuis moeten worden neergelegd. Het principe ‘de vervuiler betaalt’ wordt daarbij regelmatig genoemd.
Leefbaarheid onder druk
Ook het sociale effect baart zorgen. Bewoners vrezen dat bezoek straks geld moet betalen of administratieve drempels ervaart. Mantelzorgers, thuiszorgmedewerkers, familie en oppassende grootouders worden expliciet genoemd. ‘Spontaan bezoek wordt ontmoedigd,’ schrijven meerdere insprekers. Met name ouderen zouden hiervan de dupe worden. Volgens bewoners tast dit de leefbaarheid van hun wijk aan.
Ondernemers vrezen omzetverlies
Lokale ondernemers sluiten zich bij die zorgen aan. Winkeliers in onder meer Alteveer en het centrum waarschuwen dat klanten wegblijven als kort parkeren geld kost. ‘Waarom zou iemand nog naar de bakker gaan als je moet betalen om even snel een brood te halen?’ vraagt een ondernemer zich af. Platform Binnenstad Arnhem spreekt zelfs van een economisch risico voor de stad. Bezoekers zouden uitwijken naar winkelgebieden buiten Arnhem, waar parkeren gratis is.
Handhaving als achilleshiel
Handhaving blijkt voor veel insprekers de achilleshiel van het parkeerbeleid. Zowel voor- als tegenstanders van regulering klagen dat regels onvoldoende worden nageleefd. In meerdere wijken wordt gesproken over structureel dubbel parkeren, auto’s die op stoepen staan, bedrijfsbussen die kruispunten blokkeren en situaties waarin rolstoelgebruikers niet meer veilig kunnen passeren. Volgens verschillende insprekers heeft de komst van de scanauto geleid tot minder fysieke handhavers op straat. Regels zijn er volgens hen genoeg, maar zonder zichtbare handhaving blijft het probleem bestaan, stelt ook Stichting Arnhems Hart.
Eerst alternatieven, dan schrappen
Veel insprekers vinden dat de gemeente eerst moet zorgen voor volwaardige alternatieven voordat parkeerplaatsen worden geschrapt of tarieven worden verhoogd. Zij wijzen op de noodzaak van goed ingerichte parkeerhubs, aantrekkelijke P+R-terreinen, duidelijke bewegwijzering en goed functionerende parkeergarages. Pas als deze voorzieningen op orde zijn, kan volgens hen worden gesproken over het verminderen van parkeerplaatsen of het verhogen van parkeertarieven. De boodschap is helder: afbreken mag pas als er iets voor in de plaats komt.
Maatwerk in plaats van bot beleid
Daarnaast klinkt de roep om maatwerk. Veel bewoners erkennen dat sommige straten wel degelijk overlast ervaren, maar benadrukken dat dit geen wijkbreed probleem is. ‘Waarom iedereen straffen als slechts enkele straten problemen hebben?’ vraagt een bewoner zich af. Zij pleiten voor oplossingen per straat of zelfs per straatdeel.
Niet iedereen tegen
Opvallend is dat een kleine groep bewoners juist vóór regulering is. Met name direct naast Rijnstate ervaren sommigen dagelijks overlast. Zij zien parkeermaatregelen als noodzakelijk, mits zorgvuldig uitgewerkt en in overleg met bewoners. ‘Overlast is subjectief,’ schrijft één inspreker. ‘Wat voor de één acceptabel is, is voor de ander ondraaglijk.’
Ondanks de uiteenlopende meningen onder insprekers is de kernboodschap opvallend eensgezind. Bewoners willen structureel worden betrokken bij besluitvorming, het beleid moet gebaseerd zijn op feiten in plaats van aannames en de echte veroorzakers van parkeerdruk moeten worden aangepakt. Daarnaast vinden veel insprekers dat de gemeente eerst moet zorgen voor goede alternatieven voordat maatregelen worden doorgevoerd. Zoals één inspreker het samenvatte: ‘Maak geen beleid op aannames, maar op werkelijkheid.’
De gemeenteraad buigt zich de komende tijd verder over het parkeerbeleid. Eén ding is daarbij duidelijk: dit dossier gaat niet alleen over auto’s, maar raakt het hart van de stad.
Bij ons bij het Openluchtmuseum is het net zo erg, we hebben de afgelopen 5 weken zoveel overlast gehad, niet normaal,visite bleef met de Feestdagen gewoon weg ,het ergste is nog dat het Openluchtmuseum het stimuleert met borden dat je gratis inde wijk kunt parkeren, ook op Google maps staat dat vermeld, hier wonen veel oude mensen die afhankelijk zijn van hun autootje, maar durven niet weg te gaan. Wij willen ook geen parkeervergunningen hier , misschien op het Openluchtmuseum ook gratis parkeren invoeren, scheelt al een hoop.