ARNHEM – De Landelijke Opschoondag heeft afgelopen weekend in Arnhem niet alleen geleid tot volle vuilniszakken, maar ook tot een opvallende combinatie van kunst, bewustwording en samenwerking. Verspreid over de stad verschenen eerder in de week al kunstwerken van sigarettenpeuken, terwijl ondernemers, vrijwilligers en bestuurders zaterdag gezamenlijk de handen uit de mouwen staken.
Kunst als wapen tegen peukenafval
In aanloop naar de opschoondag zette de gemeente Arnhem een opvallende campagne in. Op zes plekken in de stad stonden van woensdag 18 tot en met vrijdag 20 maart schildersezels met kunstwerken. Rokers konden deze letterlijk ‘afmaken’ door hun sigaret op het doek uit te drukken en vervolgens in een opvangbakje te gooien.
De kunstwerken vormden samen de letters A-R-N-H-E-M en waren te vinden bij onder meer winkelcentrum Kronenburg, de HAN, ArtEZ en het stadscentrum. Volgens wethouder Bob Roelofs lijkt één peuk misschien onschuldig, maar zorgen ze samen voor aanzienlijke milieuschade én een vervuild straatbeeld.
Met de actie sloot Arnhem aan bij de landelijke campagne ‘Maak ’m uit, gooi ’m erin’. De insteek: gedragsverandering via een positieve, creatieve prikkel.
Samen de straat op voor een schonere binnenstad
De inzet kreeg zaterdag 21 maart een praktisch vervolg tijdens de Landelijke Opschoondag. In de binnenstad bundelden Gemeente Arnhem, Platform Binnenstad Arnhem (PBA), McDonald’s, Heel Arnhem Schoon en de Verenigde Ondernemers Spijkerkwartier (VOS) hun krachten.
Vrijwilligers en ondernemers gingen gezamenlijk de straat op om zwerfafval op te ruimen. Burgemeester Ahmed Marcouch hielp mee in de Steenstraat, terwijl wethouder Bob Roelofs samen met betrokken partijen een intentieverklaring ondertekende: ‘Een schone binnenstad maken we samen’.
Die verklaring moet zorgen voor structurele samenwerking. Ondernemers spreken af niet alleen hun directe omgeving schoon te houden, maar waar mogelijk een groter gebied mee te nemen. Initiatiefnemer en McDonald’s-franchisenemer Nard Dekker benadrukt dat verantwoordelijkheid niet stopt bij de voordeur: “Wij kijken niet weg. We ruimen het op, voor de hele binnenstad.”
Ook Platform Binnenstad Arnhem ziet de samenwerking als cruciaal. Volgens directeur Nicolette Bolté staat of valt de leefbaarheid van de stad met betrokken ondernemers.
Meer dan een schoon straatbeeld
De acties in Arnhem raken aan een groter probleem. Sigarettenfilters behoren wereldwijd tot het meest voorkomende zwerfafval. Ze bestaan grotendeels uit plastic (cellulose-acetaat) en breken nauwelijks af. Via regenwater en riolen belanden ze uiteindelijk in rivieren en oceanen.
In deze video wordt dit probleem uitgebreid belicht. Daarin wordt duidelijk hoe klein ogend afval, zoals peuken, bijdraagt aan de groeiende plastic soep en schade aan ecosystemen wereldwijd.
Juist daarom kiest Arnhem voor een combinatie van bewustwording en actie. Niet alleen opruimen, maar ook gedrag veranderen.
Structurele aanpak krijgt vervolg
Met de kunstcampagne, de opschoondag en de intentieverklaring zet Arnhem in op een bredere aanpak van zwerfafval. De boodschap die daarbij centraal staat, klinkt eenvoudig, maar blijkt hardnekkig in de praktijk: een schone stad begint bij het gedrag van haar inwoners en bezoekers.
Of, zoals wethouder Roelofs het samenvat: een schone binnenstad is niet alleen een recht, maar ook een gezamenlijke plicht.
