ARNHEM – De gemeente Arnhem kampt met flinke problemen met haar ICT. Bij Burgerzaken, Schuldhulpverlening en Werk & Inkomen is volgens de gemeente sprake van „veel uitval van ICT-systemen”. Eerdere investeringen bleken bovendien niet voldoende: Arnhem spreekt zelf over achterstanden, acute risico’s en kwetsbaarheden in de ICT. De komende jaren worden daarom opnieuw miljoenen euro’s uitgetrokken voor extra personeel, betere beveiliging en het vernieuwen en moderniseren van systemen.
Opvallend is dat daar bij de presentatie van het nieuwe coalitieakkoord in juni nauwelijks iets van te merken was. De nieuwe coalitie kondigde toen juist aan „flink” in ICT te gaan investeren, minder extern personeel in te huren en daarmee uiteindelijk geld te besparen. Nog geen vier maanden later schetst de nieuwe begroting een veel zorgelijker beeld.
Arnhem doet alsof haar neus bloed
Dat er op ICT-gebied problemen speelden en dat die miljoenen extra zouden gaan kosten, was al vóór het nieuwe coalitieakkoord bekend. Toch werden de miljoeneninvesteringen toen vooral gepresenteerd als een investering in de toekomst. Over veelvuldige uitval van computersystemen bij belangrijke gemeentelijke diensten werd niet gesproken.
Uit de nieuwe begroting blijkt nu dat eerdere investeringen al zijn gebruikt om achterstanden weg te werken, de basis op orde te brengen en „acute risico’s” te beperken. Dat geld was volgens de gemeente echter niet genoeg om de continuïteit en digitale weerbaarheid structureel te kunnen garanderen.
Ook de problemen bij Burgerzaken komen niet helemaal uit de lucht vallen. Eerder liep de broodnodige digitalisering en automatisering daar al vertraging op. Een belangrijke oorzaak was volgens de gemeente de afhankelijkheid van een externe leverancier. Arnhem waarschuwde daarbij onder meer voor het risico dat wettelijke taken niet op tijd konden worden uitgevoerd en dat structureel te veel personeel nodig zou zijn.
Op de achtergrond speelt bovendien De Connectie een belangrijke rol. Deze organisatie verzorgde jarenlang een groot deel van de bedrijfsvoering en ICT voor Arnhem, Renkum en Rheden en is sinds begin dit jaar onderdeel van de gemeente Arnhem. Ook rond de ICT van De Connectie waren al langer risico’s bekend.
Problemen bij belangrijke diensten
De uitval speelt juist bij afdelingen waar veel Arnhemmers van afhankelijk zijn. Bij Burgerzaken, Schuldhulpverlening en Werk & Inkomen is volgens de gemeente sprake van „veel uitval van ICT-systemen”. De problemen zorgen er samen met personeelstekorten, werkdruk en andere knelpunten voor dat er extra capaciteit nodig is.
Bij Werk & Inkomen, dat onder meer verantwoordelijk is voor bijstandsuitkeringen en het begeleiden van inwoners naar werk, komt er in 2027 ongeveer 1,5 miljoen euro extra beschikbaar. In 2028 loopt dat op tot 1,7 miljoen euro. De gemeente schrijft dat de huidige capaciteit onvoldoende is om aan wettelijke eisen en de gewenste kwaliteit te voldoen.
Ook bij Schuldhulpverlening is extra geld nodig. Daar gaat het om 1,2 miljoen euro in 2027 en nog eens 1,2 miljoen euro in 2028. Voor de backoffice van Burgerzaken wordt in 2027 een half miljoen euro extra uitgetrokken.
Bij elkaar gaat het bij deze drie onderdelen in twee jaar tijd om ruim 6 miljoen euro aan extra capaciteit. Dat bedrag is niet volledig het gevolg van de ICT-problemen: ook andere oorzaken spelen een rol. Wel noemt de gemeente de veelvuldige uitval van ICT-systemen bij alle drie de afdelingen expliciet als een van de problemen. Tegelijkertijd moeten werkprocessen worden verbeterd en computersystemen worden vernieuwd.
Opnieuw miljoenen naar ICT
Daar blijft het niet bij. Arnhem trekt de komende jaren ook rechtstreeks miljoenen uit voor de gemeentelijke ICT. Voor het moderniseren van de ICT-organisatie wordt tot en met 2030 ongeveer 7,5 miljoen euro beschikbaar gesteld. Daarnaast gaat ruim 5 miljoen euro naar informatievoorziening, informatiebeveiliging en privacy.
Met dat geld wil Arnhem onder meer risico’s verkleinen, de digitale veiligheid verbeteren en de ICT-organisatie versterken. Ook moeten systemen en werkprocessen worden vernieuwd, zodat op termijn minder extra personeel nodig is.
Daarmee komt opnieuw een miljoeneninvestering bovenop geld dat Arnhem de afgelopen jaren al in ICT heeft gestoken. De gemeente erkent in de begroting zelf dat die eerdere middelen wel zijn gebruikt om achterstanden weg te werken, basisvoorzieningen op te zetten en acute risico’s te beperken, maar uiteindelijk niet voldoende waren.
Of de nieuwe miljoeneninvesteringen voldoende zijn om de veelvuldige uitval daadwerkelijk op te lossen, zal de komende jaren moeten blijken.
