ARNHEM – De Arnhemse fonteinen zijn bijna klaar voor een nieuw seizoen. Op verschillende plekken in de stad wordt momenteel hard gewerkt om installaties schoon te maken, te controleren en waar nodig te restaureren. Dat blijkt uit een bijdrage van Erik Laurentzen, beheerder riolering en water bij de gemeente Arnhem. Daarmee nadert het moment dat de fonteinen weer kunnen gaan draaien en de stad zich opmaakt voor de lente en zomer.
Vooral bij de historische fonteinen onder de Jansbinnensingel is het werk goed zichtbaar. Deze rijksmonumentale fonteinen uit 1885 bestaan uit rijk gedecoreerde onderdelen, waaronder vier leeuwachtige beelden aan de voet. Eén van die beelden ontbreekt al geruime tijd vanwege onderhoud, maar wordt begin april teruggeplaatst. Daarmee is de fontein weer compleet.
De fonteinen in Arnhem zijn niet alleen beeldbepalend, maar ook nauw verbonden met de Sint Jansbeek. Deze beek ontspringt bij kasteel Zypendaal en stroomt via de parken richting het centrum, waar hij bij de spoordijk ondergronds verdwijnt. Al in de vorige eeuw werd het water van de beek op bijzondere manieren benut, zo beschrijft Laurentzen.
Zo vestigde verzekeringsmaatschappij Vesta zich in 1932 aan de spoordijk. Het bedrijf beschikte later over een UNIVAC-computer, een van de eerste commerciële computers uit de Verenigde Staten. Door de enorme warmte die deze installatie produceerde, moesten onderdelen gekoeld worden met stromend water. Daarvoor werd gebruikgemaakt van water uit de Sint Jansbeek, dat langs het gebouw liep.
Ook de fonteinen zelf maken al decennialang gebruik van datzelfde beekwater. De monumentale fonteinen onder de Jansbinnensingel worden ermee gevoed en ook de grote fontein op het Roermondsplein is inmiddels gekoppeld aan de beek. Sinds 2017 stroomt de Sint Jansbeek weer bovengronds door het centrum en mondt uiteindelijk uit in de Rijn, waarna het water opnieuw wordt benut.
De fontein op het Roermondsplein geldt als de grootste fontein van Nederland in de openbare ruimte. Vijf pompen voeden daar 45 spuitmonden, goed voor waterstralen tot ruim negen meter hoog. De installatie is bovendien energiezuiniger geworden en past zich automatisch aan bij wind, zodat overlast wordt beperkt.
Daarnaast kan de fontein met 55 ledspots in verschillende kleuren worden verlicht. Zo kleurt hij oranje op Koningsdag en rood tijdens de herdenking van de Slag om Arnhem. In een ondergronds reservoir wordt continu het waterpeil gemeten. Als dat te laag is, wordt automatisch extra water uit de Sint Jansbeek aangevoerd.
Zo vormt de beek al generaties lang de stille kracht achter de Arnhemse fonteinen. Met het nieuwe seizoen in aantocht zullen die binnenkort weer volop in werking treden.
