ARNHEM – Hoe moet het centrum van Arnhem er over vijftien jaar uitzien? Over die vraag gingen dinsdagavond bewoners, ondernemers en organisaties met elkaar in gesprek tijdens een bijeenkomst in Rozet. Aanleiding is het nieuwe Ontwikkelperspectief Arnhem Centrum 2040, waarin de gemeente een toekomstbeeld schetst voor de binnenstad. De rode draad: meer woningen, meer groen en minder ruimte voor auto’s.
Het plan is nog een concept, maar laat al duidelijk zien welke kant Arnhem op wil. De binnenstad moet veranderen van een plek waar vooral wordt gewinkeld naar een centrum waar wonen, ontmoeten, cultuur, horeca en recreatie centraal staan. Daarbij wordt gekeken naar woningbouw, vergroening, betere verbindingen met de Rijn en een autoluwere inrichting van de openbare ruimte.
Van winkelstad naar woonstad
Jarenlang draaide het Arnhemse centrum vooral om winkelen. Maar volgens de gemeente verandert het gebruik van binnensteden snel. Online winkelen neemt toe en steeds meer steden zoeken naar een nieuwe balans tussen winkels, woningen en voorzieningen.
In Arnhem staan momenteel tientallen panden leeg. Volgens het ontwikkelperspectief moet een deel van die ruimte in de toekomst anders worden gebruikt. De gemeente ziet kansen voor woningen boven winkels, nieuwe woonprojecten in en rond de binnenstad en een compactere winkelstructuur.
Dat betekent niet dat Arnhem afscheid neemt van zijn functie als winkelstad. Integendeel. Het kernwinkelgebied moet juist sterk blijven. Maar daaromheen ontstaat ruimte voor andere functies, zoals wonen, cultuur en dienstverlening.
Honderden nieuwe bewoners in het centrum
De komende jaren groeit Arnhem verder. Een deel van die groei moet worden opgevangen in en rond het centrum. Gebieden als Coehoorn, het Cobercoterrein, de zuidelijke binnenstad en andere ontwikkellocaties krijgen daarbij een belangrijke rol.
De gemeente wil voorkomen dat nieuwe projecten los van elkaar worden ontwikkeld. In plaats daarvan moet één samenhangend centrum ontstaan waarin nieuwe woongebieden beter aansluiten op de bestaande binnenstad.
Daarmee verandert ook de functie van het centrum. Waar de binnenstad vroeger vooral overdag druk was, moet zij straks meer een gebied worden waar mensen daadwerkelijk wonen. Dat moet volgens de gemeente ook bijdragen aan de levendigheid en sociale veiligheid.
Minder ruimte voor auto’s
Een van de meest opvallende keuzes in het plan is de verdere verschuiving richting voetgangers, fietsers en openbaar vervoer. Arnhem wil meer ruimte creëren voor verblijven, wandelen en vergroening. Dat betekent automatisch dat auto’s minder dominant worden in de binnenstad.
Op verschillende plekken wordt straatparkeren gezien als een belemmering voor vergroening en verblijfskwaliteit. Met name in de zuidelijke binnenstad wordt gekeken hoe ruimte anders kan worden ingericht.
Tegelijkertijd beseft de gemeente dat bezoekers en bewoners bereikbaar moeten blijven. Daarom wordt ook gekeken naar oplossingen zoals extra fietsvoorzieningen en mogelijk een nieuwe parkeergarage in het centrumgebied.
De Rijn moet weer onderdeel van de binnenstad worden
Wie door Arnhem loopt, merkt het niet altijd direct, maar de binnenstad ligt vrijwel aan de Rijn. Volgens de gemeente wordt die kwaliteit nog onvoldoende benut.
Het ontwikkelperspectief noemt de relatie tussen de binnenstad en de rivier zelfs één van de grootste onbenutte kansen van Arnhem. De verbinding tussen de Rijnkade en het winkelgebied moet aantrekkelijker worden, zodat bezoekers gemakkelijker tussen beide gebieden bewegen.
Daarmee zet Arnhem een koers voort die de afgelopen jaren al zichtbaar werd met de ontwikkeling van de Rijnkade, Stadsblokken-Meinerswijk en Rijnpark.
Meer groen tegen hitte
Ook klimaatverandering speelt een belangrijke rol in de toekomstvisie. Arnhem wil vasthouden aan de ambitie om de “koelste binnenstad van Nederland” te worden. Volgens de gemeente warmen veel delen van het centrum tijdens hete zomerdagen sterk op door het grote aandeel steen en verharding.
Meer bomen, groenere pleinen en een beter verbonden Singelpark moeten voor verkoeling zorgen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar nieuwe groenvoorzieningen, maar ook naar het verminderen van verharding op plekken waar nu auto’s staan geparkeerd.
Grote opgave voor het Bestuurskwartier
Opvallend kritisch is de gemeente over het huidige Bestuurskwartier rond het provinciehuis, het Paleis van Justitie en het stadhuis.
In het ontwikkelperspectief wordt gesproken over een gebied dat sterk is ingericht op auto’s en bestaat uit grote, monotone gebouwen. Volgens de gemeente ligt hier een belangrijke transformatieopgave voor de komende jaren.
Hoe die verandering er precies uit moet zien, staat nog niet vast. Wel lijkt duidelijk dat Arnhem zoekt naar manieren om het gebied levendiger, groener en aantrekkelijker te maken.
Korenmarkt moet meer worden dan een uitgaansgebied
Ook de Korenmarkt komt nadrukkelijk terug in de plannen. De gemeente constateert dat het gebied overdag relatief rustig is, terwijl het ’s nachts juist regelmatig voor overlast zorgt.
Het doel is om van de Korenmarkt een gebied te maken dat zowel overdag als ’s avonds aantrekkelijk is. Dat zou kunnen betekenen dat er op termijn meer functies bijkomen naast horeca alleen.
Nog geen definitief plan
Het ontwikkelperspectief bevindt zich nog in de conceptfase. De bijeenkomst in Rozet was bedoeld om reacties, ideeën en aandachtspunten op te halen bij bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Later volgt een definitieve versie.
Wel maakt het document al duidelijk welke richting Arnhem op wil. De binnenstad van 2040 moet groener, beter verbonden en minder afhankelijk van de auto zijn. Een centrum waar meer mensen wonen, waar de Rijn nadrukkelijker onderdeel wordt van het stadsleven en waar de openbare ruimte steeds meer wordt ingericht als verblijfsplek in plaats van verkeersruimte.
